Çağdaş DAVULCU: Windows Workflow Foundation

İlk Windows Workflow Foundation Projemiz

Mon, 17 Dec 2007 21:52:53 GMT

Windows Workflow Foundation ile ilgili güzel bir uygulama makalemi www.yazilimuzmani.com sitesinde yayınladım. Resim eklemekte zorlandığım için bloğuma koyamıyorum. İlgilenenler okuyabilirler. Aşağdaki adrestedir.

http://www.yazilimuzmani.com/Articles/Details.aspx?aId=1000001483

Windows Workflow Foundation – Out-Of-The-Box Activiteleri(2)

Mon, 17 Dec 2007 21:34:16 GMT

Olay yakalama
o       EventDriven Activity
o       Listen Activity

Akış kontrolü
o       ConditionalActivityGroup
o       IfElse Activity
o       IfElseBranch Activty
o       Paralel Activity
o       Replicator Activity
o       Sequence Activity
o       Suspend Activity
o       Terminate Activity
o       While Activity

Hata yajalamak
o       Fault Handler Activity
o       Throw Activity

Özel iş akşışı mantığı
o       Code Activity

Web servisleri
o       InvokeWebService Activity

Kurallar
o       Policy Activity

Durum yönetimi
o       SetState Activity
o       State Activity
o       StateInitialization Activity
o       StateFinalizationActivity

Yerel servis iletişimi
o       HandleExternalEvent Activity

Transaction
o       CompensateActivity
o       TransactionScope Activity

Windows Workflow Foundation – Out-Of-The-Box Activiteleri(1)

Mon, 17 Dec 2007 21:33:09 GMT

Windows Workflow Foundation ile uygulama geliştirmeye başlamadan önce Toolbox üzerinde bulunan ve Out-Of-The-Box aktiviteleri olarak adlandırılan aktiviteler ile ilgili fikriniz olması gerekir. Aslında microsoft tarafından tam olarak söylene şu: “Daha verimli Workflow Foundation uygulamaları geliştirmek istiyorsanız, örnmeye Out-Of-The-Box aktivitelerinden başlayın”.

Bu yazımda sizlere Out-Of-The-Box aktivitelerinden söz edeceğim ve Out-Of-The-Box aktivitelerini gruplandıracağım.

Out-Of-The-Box Activiteleri

1. Code Activity:

Code Activity workflow içerisine kendi kodumuzu eklemeye yarayan aktivite türüdür. Code Activity’i kullanarak yazdığımız kodlar eşzamanlı bir şekilde çalışırlar ve bu nedenden dolayı workflow’un çalışmaya devam etmesi için Code Activity’nin sonlanması gerekmektedir. Code Activity bir bakıma Custom Activity olarak ta düşünülebilirler. Code Activity içerisinde yazılan kodların tekrar kullanımları çok düşüktür hatta sadece o workflow içerisinde kullanılabilirler. Son olarak Code Activity iş akışınız içerisndeki Business Logic’i enkapsüle edilen yapılardan biridir.

2. Compensate Activity:

Compensating Activity ile ilgili ayrıntılara girmek isterseniz ilk önce Com+ teknolojinsin bir bölümü olan Compensating Resource Managers bölümüne göz gezdirerek compensate mantığını öğrenmeniz sizin için iyi olacaktır. CompensateActivity’i workflow içerisinde bir hata ile karşılaştıktan sonra gerçekleştirilen işlemleri geri almak için kullanırız. Bunu hata çıkarak sonlanan transaction’ın RollBack edilmesi gibi de algılayabilirsiniz. Compensate Activity’i sadece CompensationHandlerActivity, CancellationHandlerActivity ve k içerisinde kullanabilirsiniz.

3. Conditional Activity Group:

İçerisine eklediğimiz aktiviteleri belirli bir koşul temelinde çalıştıran aktivite türüdür. Aslında içerisine eklenen aktiviteleri Child Activity olarak adlandırırız ve CAG’ın yaptığı şey de tanımlanmış Child Activity serisini sırayla çalıştırmaktır. Conditional Activity Group, CAG olarak bilinir. CAG’ın içerisinde bulunan tüm aktivitelerinde WhenCondition adı verilen koşul yapısı bulunur. Bizlerin CAG içerisine eklediğimiz her aktivite için When koşulunu implement etmemiz gerekir. Bunun haricinde CAG içerisine eklenmiş her aktivitenin opsiyonel olan ve adına UntilCondition denilen koşullar bulunmaktadır. Çalışma esnasında Until koşulu yerine getirildiğinde, o sırada çalışan tüm aktiviteler iptal edilir.

4. Delay Activity:

Workflow’unuzu milisaniye bazında bekletme işlemini yapan aktivitedir. Workflow’unuz çalıştırma işini yapmadan önce belirlediğiniz süre boyunca bekletilir. Delay Activity genelde workflow’unuz içerisindeki uzun sürebilecek olan akışlarda, dışarıdan çağrılan nesnelerin işlemlerini tamamlamasını beklediğimiz durumda kullanılır.

5. EventDriven Activity:

EventDriven Activity beklide WWF’in en önemli aktivitelerinden biridir. Öncelikli görevi State Machine Workflow ile Sequence Workflow arasındaki geçişi sağlamaktır. Diğer yaptığı iş ise içerisinde barındırdığı alt aktiviteleri belirtilen olay gerçekleştiğinde çalıştırmaktır. Daha çok State Machine Workflow senaryolarında geçerlidir. Son olarak EventDriven Activity ile çalışırken, EventDriven Activity’e ekleyeceğimiz al aktivitelerin IEventActivty interface’ini implement etmiş olmasına dikkat etmeliyiz. Bizlere sunulan aktiviteler içerisinde HandleExternalEvent ve Delay aktiviteleri bu interface’i implement emiştir.

6. Fault Handler Activity:

Fault Handler aktivitesi C# içerisindeki catch bloğu gibi çalışan bir aktivitedir. Temel olarak hataları, istisnai durumları ya da özel olarak belirttiğimiz nesneleri izler. Hata çıktığında içerisinde barındırdığı alt aktiviteleri çalıştırır. FaultHandler aktivitesinin hangi hatayı izlemesi gerektiğini Fault özelliğine değer atayarak belirleyebiliriz. Workflow’unuz içerisine FaultHandler aktivitesinden ekleyebilmeniz için, aktiviteniz üzerine sağ tuş ile tıklayıp View Fault Handlers menüsünü seçmeniz gerekmektedir.

7. IfElse Activity:

Workflow içerisindeki koşuk aktivitesidir. Yaptığı şey belirli bir koşul altında bulunan koşul bölümlerinden birini çalıştırmak. Altında bulunan ilk bölüm mutlaka bir koşul bulundurmalıdır. Aslında ilk bölüm kodumuzun If bloğunu temsil eder. Altında bulunan son bölüm ise else bloğunu temsil eder. Burada koşuk tanımlamamız zorunlu değildir. IfElse aktivitesi içerisindeki alt bölümlerde farklı akışlar tanımlamak mümkündür.

8. Invoke Web Service Activity:

Dışarıdaki bir web servisi çağırmak için kullanılan aktivitedir. Bu aktiviteyi kullanabilmeniz için projeniz içerisine bir adet web reference eklemeniz gerekmektedir. Web reference’ı ekledikten sonra InvokeWebServie aktivitesinin ProxyClass özelliğine değer atayın ve InvokeWebServie aktivitesinin MethodName özelliğine web servisin çağırmak istediğiniz metodun adını yazın. Bu şekilde workflow’unuz içerisinden herhangi bir web servisini çağırabilirsiniz.

9. Listen Activity:

En az iki aktiviteden oluşması Listen Activity, içerisinde sadece EventDriven Activity tutabilir. Listen Activity barındırdığı EventDriven aktivitelerinin olaylarını yakalamalarını bekler. Altında bulunan EventDriven akitivelerinden biri kendi olayını yakaladığında diğer EventDriven bölümleri iptal edilir. Listen Activity bir akış akış aktivitesidir ve State Machine Workflow uygulamaları içerisinde kullanılmaz.

10. Paralel Activity:

İçinde en az iki tane Sequence Activity bulunduran Paralel Activity, aynı anda birden fazla Sequence Activity’nin bağımsız olarak çalıştırılmasını sağlar. Paralel aktivite içinde bulunan Sequence aktivitelerinin hepsinin çalışması bittiğinde, Paralel Activity de görevini tamamlamış olur. Burada dikkat edilmesi gereken nokta birden fazla Sequence’in aynı veriye erişmeye çalışmasının problem oluşturabileceği.

11. Policy Activity:

Workflow içerisinde kurallar tanımlayabildiğimiz aktivitedir. Policy aktivitesi bizlere kural tabanlı iş akışı tanımlama imkânı sunar. Genelde proje içerisinde koşul tabanlı bir durumla karşılaştığımızda IfElse aktivitesi ya da Policy aktivitesi kullanırız. İçerisinde akış geçen durumlarda IfElse aktivitesi kullanarak mevcut akışın farklı bir yöne doğru ilerlemesini sağlarız. Akış içerisinde küçük kontrol mekanizmaları kullanacaksak ve koşul sonunda akış içerisinde bir değişiklik olmayacaksa Policy aktivitesini kullanmamız doğru olur.

12. Replicator Activity:

Replicator Activity C# içerisindeki foreach deyimine benzer. Tek bir alt aktiviteden birden fazla kopya oluşturur ve kopyaları çalıştırır. Bir veri koleksiyonu içerisindeki nesne tabanlı alt aktiviteden birden fazla örnek oluşturur ve bu örnekleri çalıştırır. Asıl kullanım yeri Data-Driven iş akışlarıdır. Replicator Activity işleri hem Sequential hem de Paralel olarak yapabilme özelliğine sahiptir.

13. Sequence Activity:

İçerisinde bulundurduğu aktiviteleri belirlediğimiz sıra ile çalıştırmaya yarayan aktivite türüdür. Yalnız tek bir alt bölüm bulundurabilir yani IfElse aktivitesi gibi istediğimiz kadar alt bölüm ekleyemeyiz.

14. SetState Activity:

State Machine Workflow içerisinde kullanılan SetState Activity, daha önceden tanımladığımız State aktiviteleri arasındaki geçişi sağlayan aktivitedir. SetState aktivitesinin TargetStateName özelliğine geçiş yapılacak State aktivitesinin değerini vererek, SetState aktivitesini yönlendirmiş oluruz.

15. State Activity:

State Activity, State Machine Workflow yapısının en önemli parçasıdır. Biz State Machine Workflow yapılarını State akitivileri ile kurarız. Kendi içinde de State Activity barındırabilme özelliğne sahiptir. StateInitialization, StateFinalization ve State olmak üzere 3 ayrı duruma sahiptir. StateInitialization başlangıç durumunu ifade eder. StateFinalization bitiş durumunu ifade eder. State ise ara durumları ifade eder. State aktiviteleri arasındaki gezinimi StateInitialization aktivitesi, StateFinalizatin aktivitesi ve EventDriven aktivitesi ile yaparız.

16. StateInitialization Activity:

State başladığında herhangi bir EventDriven aktivitesi çalışmadan iş akışımız içerisinde bazı işler yapmak istersek burada StateInitialization aktivitesini kullanırız. StateInitialization aktivitesi tam olarak State aktivitesine ilk girildiğinde çalışmaktadır. Bu aktiviteyi State aktivitesi içerisinde sadece bir kere kullanabilirisiniz.

17. Suspend Activity:

Çalışan iş akışı içersinde hata çıktığında, iş akışını beklemeye alabiliriz. Bu sırada iş akışına gelen mesajlar sıraya alınır. İş akışının sunulduğu istemci tarafında WorkflowRuntime nesnesinin WorkflowSuspended olayı fırlatılır. Böylelikle bir iş akışının ne zaman beklemeye alındığını görebilir ve hatanın çıkma nedenini anlayabiliriz. İş akışının çalışmaya devam etmesi için de iş akışını yeniden başlatmamız gerekmektedir. Bu işi WorkflowInstance sınıfının Resume metodunu çalıştırarak yaparız.

18. Terminate Activity:

Bir akış aktivitesi olan Terminate Activity, uygulama içerisinde hata çıktığında iş akışını durdurur. Suspend Activity ile karıştırmamak gerekir. Çünkü Suspend aktivitesi iş akışı içerisinde ciddi bir hata ile karşılaşıldığında iş akışını bekletir. Terminate Activity ise iş akışını durdurur yani sonlandırır. Aynı zamanda bu aktivite çıkan hatayı loglar. Çalışan iş akışının sonlandığını WorkflowRuntime nesnesinin WorkflowTerminated olayı ile yakalamak mümkündür.

19. Throw Activity:

Hata yakalama aktiviteleri grubunda olan Throw Activity, iş akışı içerisinde çıkan hatayı başka bir aktiviteye bildirmek için kullanılır. Throw aktivitesini catch bloğu içerisinde hata fırlatmak için kullandığımız throw anahtar kelimesine benzetebiliriz. Throw aktivitesini herhangi bir aktivitenin View Fault Handler bölümü içerisinde kullanmak doğru olacaktır.

20. Transaction Scope Activity:

Akış aktiviteleri grubunda olan Transaction Scope Activity, içerisindeki aktiviteleri aynı transaction kapsamı altında çalıştırarak, bu aktivitelerin tek bir iş gibi çalışmasını sağlar. Çalışma esnasında Transaction Scope kapsamındaki aktivitelerin herhangi birinde bir problem ile karşılaşılırsa gerçekleştirilen işlemler geri alınır ve kapsam içerisindeki aktiviteler işe başlamadan hangi durumda iseler o duruma getirilirler.

21. While Activity:

C#’tan da bildiğimiz While deyimi, Windows Workflow Foundation içerisinde While Activity olarak karşımıza çıktı. While aktivitesinin koşulu true olduğu sürece, içerisine yerleştirdiğimiz aktiviteleri çok hızlı bir şekilde çalıştırmak için tasarlanmış bir aktivitedir. While aktivitesinin çalışma koşulu Policy aktivitesi ile ya da Code aktivitesi ile sağlanabilir.

Windows Workflow Foundation

Wed, 12 Dec 2007 13:49:50 GMT

Günümüzde geliştirilen uygulamalarda akışların yönetimini tasarım seviyesinden çok kod içerisinden yapmaktaydık. WWF ile iş akışı kavramı tasarım seviyesine çekilerek yazılım mimarlarının, proje yöneticilerinin ve kernel developerların daha görsel iş akışı tasarımları yapabilmelerini sağlamak isteniyor. Görsellik ile bu kişilerin analiz yapma becerilerini ön plana çıkararak geliştirilen uygulamaların başarı oranını da yükseleceği de tahmin edilmekte.

Eğer belirli bir iş akışı ile ilerleyen bir uygulama geliştiriyorsanız, uygulamanız içerisindeki kuralları yönetecek olan WWF’i kullanabilirsiniz. Eğer uygulamanız insan etkileşimlerini kapsayan serilerden oluşuyorsa, WWF’in state machine diyagramlarını kullanarak bildirim(declarative) programlama stili ile uygulamanızı geliştirebilirsiniz. Eğer size yüksek esneklikte özelleştirilebilir bir uygulama gerekiyorsa, iş akışlarının doğasından gelen bildirim(declarative) mantığı, çalışma akışı ile iş akışını birbirinden ayırmanız için bir silah olabilir.

Not: .Net Framework 3.0 ile eskiden daha çok kullanılan impreative programlamanın yerini declarative programlamanın aldığı açık olarak görülmektedir.

Ayrıca Windows Workflow Foundation ile Microsoft’un geliştirmiş olduğu diğer ürünler ile iletişim sağlayabilir ve dağıtık uygulamalar da geliştirebilirsiniz. Microsoft Biztalk Server ve Share Point Services WWF ile birlikte çalışmaya tasarlanmışlardır.

Neden Windows Workflow Foundation Kullanalım?

· Yeni iş akışları geliştirmek için bizlere esnek ve güçlü bir framework sunar. Böylelikle sizler de zamanınızı ve enerjinizi kendi framework ünüzü oluşturmak için harcarsınız.

· Kendi uygulamanızın tutarlı olmasına katkıda bulunur. Yeni bir uygulama geliştirirken ya da mevcut bir uygulamaya bakım yaparken kendi içerisindeki programlama modelinin tutarlılığı ve bizlere sunduğu araçlar, verimliliğinizi arttırır.

· Sequential ve State Machine iş akışı tiplerini destekler. Bu başlık ile ilgili yazım içerisinde yeterince açıklama yaptığımı düşündüğüm için daha fazla açıklama yapmayacağımJ.

· Workflowların kalıcılığını destekler. WWF içerisinde tanımladığınız bir workflowu belirli bir noktada kaydedip daha sonra tekrar uygulamanı içerisine yükleyebilirisiniz. Not: Workflowların serialize olabildiğini biliyor muydunuz?

· Windows Workflow Foundation Domain-Specific model kullanılarak problem çözmeyi destekler. Microsoft sizi kendi özel activite bileşenlerinizi geliştirmeniz için teşvik eder. Özelleştirilmiş bileşenler sizin problemlerinizi adreslerler ve uygulamayı geliştirdiğiniz alanlar altında sizin sunduğunuz ortak çözümlerle çözülürler.

· Workflowlar genişletilebilir bir temel üzerine kurulmuştur. Sizlere sunulan mevcut aktiviteleri kullanarak kendi aktivitelerinizi geliştirebilirsiniz.

· Tasarım zamanında ya da çalışma zamanında kaynak kodda hiçbir değişiklik yapmadan iş akışını değiştirebilirsiniz.

Bunların sizi ikna etmeye yetecek kadar fazla olması nedeniyle madde sayısını arttırmıyorum J.

İş Akışı(Workflow) Tipleri

Wed, 12 Dec 2007 13:49:04 GMT

İş akışı kavramının ne olduğu üzerine konuştuktan sonra uygulamamız içerisinde tanımlayacağımız iş akışlarının tiplerini de belirlememiz gerekir. Bu bölümde iş akışını belirlerken kullanacağımız Ordered Workflow(Sequential Workflow), Event-Driven Workflow(State Machine Workflow) ve Data-Driven Workflow iş akışı tiplerini göreceğiz.

1- Ordered Workflow(Sequential Workflow)

Karşımıza daha çok Sequential(sıralı) Workflow adıyla çıkacak olan iş akışı tipinin özelliği içerisinde bulundurduğu aktiviteleri(activity) sıralı(adım adım) olarak çalıştırmasıdır. Ordered Workflow’lar bir tetikleyici ile başlayan ve bir daha önceden tanımlanmış bir adımdan diğer bir adıma geçerek ilerleyen iş sırası olarak da tanımlanabilir. Bu iş içerisinde kontrol ya da karar yapısı içerebilir. If bloğu ya da while döngüsü gibi…

Elimizde müşterimize yollayacağımız bir dokümanın olduğunu varsayalım. Bu dokümanın ilk önce A kişisinin dokümanı gözden geçirmesi, B kişisinin onaylaması ve C kişisinin de bu dokümanı müşterimize yollaması gerekiyorsa Sequential Workflow ideal bir seçim olacaktır.

2- Event-Driven Workflow(State Machine Workflow)

Çoğunlukla finite state machine(FSM) olarak adlandırılır. Bir başlangıç durumundan belirli bir olay ya da aktiviteyi temel alarak başka bir duruma geçme şeklinde çalışan mekanizmaya sahiptir. Belirli bir durum içerisinde fırlatılan daha önceden tanımlanmış bir olay, mevcut durumu önceden tanımlanmış başka bir duruma geçirerek uygulama içerisindeki etkileşimi sağlar. State Machine Workflow’da amaç mevcut durumu değiştirmektir. Bir uyarıda bulunmak gerekirse, State Machine Workflow içerisinde bir durumun değişmesi için önceden tanımlanmış olayın fırlatılması zorunluluğu vardır. Event-Driven Workflow kavramı da oradan gelmektedir.

Yukarıdaki State Machine Workflow’u inceleyelim. Siparişin oluşturulması ile WaitinForOrder durumundan OrderOpen durumuna geçiliyor. Sipariş güncellenirse OrderOpen, sipariş işleme sokulursa da OrderProcessed durumuna geçiliyor. Fark ettiyseniz olaylar ve olaylar gerçekleştiğinde devreye giren aktiviteler aracılığıyla mevcut durum değiştiriliyor. Amacım State Machine Workflow tipine bir giriş yapmak. Bu konuya daha sonra tekrar döneceğim.

3- Data-Driven Workflow

Sizlere Data-Driven Workflow mantığını bir senaryoyu örnek göstererek anlatacağım. En uygun senaryo “Stok Eksiği” senaryosu:

“Seri üretim hattı üzerinde küçük aletler yapılıyor ve kullanılan program stoklarda yeteri kadar malzemenin olduğunu söylüyor. Stok yöneticisi depoya üretimde kullanılan malzemeleri getirmeye gittiğinde yeteri kadar stok olmadığını yani stoklarda eksik olduğunu görüyor.”

Yukarıdaki senaryoda yaşanan problemler eğer Data-Driven Workflow yöntemi ile belirlenerek geliştirilmiş olsaydı bu durumun neden kaynaklandığını anlayabilir, hatta bu durum oluşmadan önlemleri alınabilirdi.

Örneğin stoklarda kullanılan malzemelerden birkaçının bozuk çıkma ihtimali durumunda ne yapılacağının kestirilmesi ya da stoklardaki malzemenin belirli bir kritik seviye altına indiğinde uygulamanın nasıl davranması gerektiği senaryolarına göre uygulamanın davranış şekillerini belirlemek. (Örn: tedarikçi firmaya otomatik olarak sipariş verme, stok yöneticisine bu durumu haber verme ya da stok yöneticisinin belirli aralıklarla stok miktarını raporlama görevlerinin eklenmesi gibi…).

Fark ettiyseniz Data-Driven Workflow, Sequential Workflow ya da State Machine Workflow gibi fiziksel olarak açıklayabileceğimiz bir iş akışı değil. Kavramsal bir konu ve iş akışlarını geliştirirken göz önünde bulundurmamız gereken bir durumdur.

Workflow Nedir?

Tue, 11 Dec 2007 14:51:28 GMT

Microsft’un .Net Framework 3.0 ile getirdiği Windows Workflow Foundation, yazılım mimarlarının, analistlerin ve kernel developerların projelerindeki iş akışlarını belirlemekte zorlandığı noktalarda bir kurtarıcı gibi devreye giren ve Enterprise uygulamalarda işlerin ölçeklenebilmesini sağlayan bir teknolojidir. Bu yazı içerisinde Workflow kavramı ve Windows Workflow Foundation konularının mantığından söz edeceğim.

Sizlere WWF teknolojisi ile ilgili bilgi vermeden önce İş Akışı(Workflow) kavramından söz etmek istiyorum. Nasıl veri tabanı ile ilgili bir şeyler öğrenmeye başlamadan veri nedir öğrenmemiz gerekiyorsa, Windows Workflow Foundation ile ilgili bir şeyler öğrenmeden önce Workflow kavramını öğrenmemiz gerekir.

Workflow ile ilgili bölümü okumaya başlamadan önce Microsoft tarafından geliştirilen Windows Workflow Foundation (WWF), uygulama çalışırken iş akışını real-time olarak değiştirebilme imkânını sunmuştur. Özellikle Content Management uygulamalarının vazgeçilmeyecek teknolojisi olacaktır. Windows Workflow Foundation konusu ile ilgili tüm detayları sizlerle paylaşmadan önce özellikle bilmeniz gereken kavram iş akışıdır. Aşağıdaki bölümü Windows Workflow Foundation’ın abc’si gibi düşünerek okumanızı tavsiye ederim. Aşağıda sizlerle paylaştığım bilgiler yaklaşık 5 wwf kitabı, MSDN ve Microsoft uygulama geliştirme ekiplerinde çalışan kişilerin kaynaklarını araştırarak edindiğim bilgilerin harmanlanmasından oluşmaktadır.

İş Akışı (Workflow) Nedir?

Türkçe karşılığıyla iş akışı anlamına gelen Workflow, tasarımınız içerisinde bulunan öğelerin bir iş içerisinde bulunabileceği durumları gösterir. Workflow bir öğenin aktörler arasındaki dolaşımı esnasında izleyebileceği adımların bir araya gelmesidir. Genelde bu işlemler iş dünyasında geçerli olan ve tamamlanma kıstasına sahip adımlardan oluşur. Kısaca adımlar, kurallar ve kararlar bütünüdür.

Örnek1: “Pizza siparişi verme işlemi…”

1- Kasiyere sipariş vermek istediğiniz pizza türünü söylersiniz.

2- Kasiyer verdiğiniz sipariş bilgilerini pizza yapma işiyle ilgilenen kişiye bildirir.

3- Pizza malzemeleri hamur üzerine eklenir.

4- Pizza fırına koyulur.

5- Pizza pişer.

6- Pizzayı yapan kişi pizzayı kasiyere verir.

7- Kasiyer pizzayı bize verir.

Burada akış kasiyer ile başlar, daha sonra pizzayı yapacak kişi ile devam eder. Tekrar kasiyere döner ve son olarak pizza elimizdedir.

Örnek2: “Bir iş yerinde çalışan kişinin avans istemesi işlemi…”

Senaryo1:

1- Kişi yetkilisinden avans ister.

2- Yetkili kişi bu isteği değerlendirir.

3- Eğer yetkili kişi bu isteği uygun görürse muhasebe bölümünden o kişinin avans alıp alamayacağını sorgular.

4- Eğer o kişi avans alabilecek seviyedeyse muhasebe bölümü kişinin istediği avans miktarını kişinin hesabına yatırır.

5- Kişinin hesabına para yatırıldıktan sonra o kişinin yetkilisine bu işlem bildirilir.

6- Bu işlem avans isteyen kişiye bildirilir ve işlem sonlanır.

Senaryo2:

1- Kişi yetkilisinden avans ister.

2- Yetkili kişi bu isteği değerlendirir.

3- Yetkili kişi bu isteği geri çevirir.

Senaryo3:

1- Kişi yetkilisinden avans ister.

2- Yetkili kişi bu isteği değerlendirir.

3- Eğer yetkili kişi bu isteği uygun görürse muhasebe bölümünden o kişinin avans alıp alamayacağını sorgular.

4- Muhasebe bölümü bu işlemin o anda uygun olmadığını söyler.

5- Yetkili kişi muhasebe bölümünün uygun olmadığı gerekçesiyle avans isteyen kişiye avans alamayacağını söyler.

Buna benzeyen daha birçok senaryo oluşturulabilir. Sadece yukarıda belirttiğim 3 senaryoyu inceleyecek olursak, ana işin “avans isteme” olduğunu çok rahat bir şekilde görürüz.

Avans isteme işi içerisindeki akışı senaryolardan çıkarabiliriz. İş akışı çözümlemesi içerisindeki yaklaşımımız bu iş içerisindeki durumları açığa çıkarmak olmalıdır. Yukarıdaki avans isteme senaryosunda avans durumlarını aşağıdaki gibi belirleyebiliriz.

Avans Durumları:

1- Talep Edildi

2- Yetkili Değerlendirmesinde

3- Muhasebe Değerlendirmesinde

4- Onaylandı

5- Geri Çevrildi

Yukarıda belirttiğim iki örnekte de iş akışı, insanlar arasındaki etkileşim üzerine kurulmuştur. Bu durum her zaman insanlar arasındaki etkileşim için olmayabilir. İş akışı içerisinde iki dağıtık uygulamanın birbirleri arasındaki etkileşimi de olabilir. Bunlara en güzel örnek içerik yönetimi uygulamalarıdır.