Surrogate Key ve Candidate Key

Mon, 18 Jun 2007 16:16:01 GMT

Ralph Kimball ve grubunun Microsoft Data Warehouse Toolkit kitabında yazmış olduğu surrogate key ve candidate key kavramlarıından söz edeceğim. İnternetteki Türkçe kaynakları araştırdım fakat elle tutulur bir şey bulamadım. Bununla ilgili yaptığım araştırmaları sizlerle paylaşmak istiyorum.

Primary key ve Foreign key kavramlarını bildiğinizi varsayarak surrogate key kavramından söz edeceğim.

Veritabanı tasarımı yaparken, vermemiz gereken kararlardan biri de tablolarımız içinde anahtarların benzersiz (unique) olmasını sağlamak için primary key belirlemektir. Primary key, tek bir kolondan oluşabileceği gibi birkaç kolonun bir araya getirilmesiyle de oluşturulabilir.

Tablo içerisinde ekstra veri kullanmadan kayıtları tanımlamak istiyorsak, yapacağımız iş, birden fazla özelliği (attribute) birleştirerek candidate key belirlemektir. Bir tabloda birden fazla candidate key bulunabilir. Bir ya da birden fazla candidate key birleşerek primary key’i oluşturabilir.

Aşağıdaki örnekte Ürün kolonunu(attribute) candidate key olarak belirleyemeyiz çünkü Elma değeri Ürün kolonu içerisinde tekrar etmektedir. Aynı şekilde Tedarikçi kolonunu candidate key olarak belirleyemeyiz çünkü A Firması değeri Tedarikçi kolonu içerisinde tekrar eden bir değerdir. Ürün kolonu, Tedarikçi kolonu ve Geliş Zamanı kolonlarının birleşimini candidate key olarak belirleyebiliriz.

Ürün	Tedarikçi	Geliş Zamanı
Karpuz	A Firması	10.10.2005 12:00:00
Armut	A Firması	10.11.2005 13:00:01
Elma	B Firması	11.11.2005 14:00:02
Elma	C Firması	12.11.2005 15:00:00

Burada Ürün, Tedarikçi, Geliş Zamanı kolonlarını birleştirerek oluşturduğumuz candidate key’i primary key olarak belirleyebiliriz. Fakat bu yöntem daha karmaşık bir yapıyı karşımıza sunar. Bizler işleri olabildiğince basitleştirme şeklini seçmeliyiz.

Yukarıda üç kolonun birleşiminden oluşan candidate key’i primary key olarak belirlemiştik ve bunun bize karmaşık bir yapı sunduğu üzerinde durmuştuk. Bunun yerine, tablo yapısına ekstradan bir kolon (attribute) ekleyip, eklediğimiz kolonu surrogate key olarak belirlememiz bizim için çözüm olabilir. Surrogate key, primary key’in yerini tutabilir ve primary key gibi davranabilir. Böylelikle surrogate key olarak belirlediğimiz kolonu primary key olarak ta belirleyebiliriz.

Aşağıdaki tabloya tam sayı tipinde veri tutabilen ve otomatik olarak artabilen bir ID kolonu ekledim. Bakıyoruz ki ID kolonu her kayıt için ayırt edici bir değer olmakla birlikte, tekrar etme olasılığı çok düşüktür. Bu kolon üzerinde Unique Contstraint tanımlayacak olursak, tekrar etme olasılığını ortadan kaldırmış oluruz. Böylelikle ID kolonunu surrogate key olarak belirleyebiliriz. ID kolonu primary key davranışlarına uygun hareket ettiği için, onu primary key olarak belirlemek iyi olacaktır.

ID	Ürün	Tedarikçi	Geliş Zamanı
1	Karpuz	A Firması	10.10.2005 12:00:00
2	Armut	A Firması	10.11.2005 13:00:01
3	Elma	B Firması	11.11.2005 14:00:02
4	Elma	C Firması	12.11.2005 15:00:00

Surrogate keyler bizi karmaşıklıktan arındıran ve candidate keylerden daha kolay kullanılan anahtarlardır.

Surrogate Keyler için biraz daha bilgi verecek olursam;

1) Küçük boyutludurlar
2) Primary Key değişikliklerine daha iyi destek verirler
3) Genellikle Identity olarak tanımlandıkları için keylerin çakışması gibi bir şey söz konusu değildir.
4) Sorgularda içerisinde kullanılan joinlerde daha başarılıdırlar
5) Clustured Index için başarılı sonuçlar verir.

Konuşulan konu Ralph Kimball'i ihbar ediyorum :)

Thu, 07 Jun 2007 20:38:50 GMT

Benimle Business Intelligence ile ilgili değerli bilgilerini paylaşan Mustafa Acungil hocamdan okumanızı istediğim bir bölüm.

Ralph Kimball diyorum sadece...

Alıntı

Ralph Kimball'i ihbar ediyorum :)

Business Intelligence, İş Zekası ya da Data Warehouse konuları ile ilgileniyorsanız ve Ralph Kimball'i henüz duymadıysanız benden duymuş olun. http://www.kimballuniversity.com . Bu alanın gurularından ve kurduğu danışmanlık işiyle de sektörü etkileyen bir insan.

Ayrıca danışmanlık şirketinin 4 tane çok önemli kitabı var bu konular üzerine. Aşağıdaki alıntı onlardan birinden:

"It’s easy to start the interview list with the CEO and his senior staff. Add the analysts and managers who are known as leaders in the business intelligence area—folks whom senior management and co-workers turn to when they need information. They are also usually the folks who bug the IT organization the most. If you’ve been at your organization more that 12 months, you know who these people are. They have their own Access databases, they write SQL against the transaction system, and they create reports and charts with whatever tools they have available (mostly Excel and Access). Finally, add on a couple of the key IT folks who can educate you about the nature of the source systems."
They are also usually the folks who bug the IT organization most! : )) Severim bu insanları. Ben de IT alanında değil de, business tarafında uzmanlaşmış olsam, herhalde böyle biri olurdum. Size tavsiyem: Başınızda böyle bela bir tip varsa, ondan kurtulun. Yani bela kısmından. Onunla arkadaş olun, aynı dili konuşmaya çalışın. Kendinizi anlatın, onu dinleyin. Müttefik olarak size çok daha faydalı olacaktır. Beraber şirket için bir data warehouse projesi bile geliştirebilirsiniz.
Müttefikler herkese lazım.

Çağdaş DAVULCU: Business Intelligence

Surrogate Key ve Candidate Key

Konuşulan konu Ralph Kimball'i ihbar ediyorum :)